رانندگی در خیابانها و جادهها علاوه بر مهارت، نیازمند رعایت دقیق قوانین راهنمایی و رانندگی است. نمره منفی، ابزاری بازدارنده است که پلیس راهور برای کنترل تخلفات حادثهساز از آن استفاده میکند. اگر شما هم نگران وضعیت گواهینامه خود هستید یا میخواهید بدانید چگونه میتوان نمرات ثبت شده را مدیریت کرد، این مقاله در سایت استعلام من برای شما تدوین شده است. ما در این مطلب به تمامی روشهای استعلام، جدول تخلفات و پیامدهای حقوقی نمرات منفی میپردازیم.
نویسنده این مقاله، کارشناس ارشد حوزه خدمات الکترونیک انتظامی با بیش از ۸ سال تجربه در بررسی فرآیندهای اداری و پلیسی است. ایشان با تسلط بر آخرین بخشنامههای پلیس راهور و همکاری در پروژههای اطلاعرسانی سایت استعلام من، تلاش کرده است تا پیچیدهترین مسائل حقوقی رانندگی را به زبانی ساده و کاربردی برای شما بازگو کند.
در یک پاسخ کوتاه برای کسانی که به دنبال سریعترین جواب هستند: استعلام نمره منفی گواهینامه فرآیندی است که طی آن راننده با استفاده از شماره گواهینامه یا کدملی، میزان امتیازات منفی ثبت شده ناشی از تخلفات حادثهساز خود را در سامانه پلیس راهور مشاهده میکند. این نمرات در صورت رسیدن به حد نصاب ۳۰ امتیاز، منجر به ضبط گواهینامه به مدت ۳ ماه خواهد شد.
برخلاف جریمههای نقدی که مستقیماً به خودرو تعلق میگیرند، نمره منفی مستقیماً با «گواهینامه» و شخص راننده در ارتباط است. هدف از این طرح، شناسایی رانندگان پرخطر و محدود کردن فعالیت آنهاست. زمانی که شما یک تخلف حادثهساز (مانند سرعت غیرمجاز یا سبقت غیرمجاز) انجام میدهید، علاوه بر جریمه مالی، امتیازی منفی در سوابق گواهینامه شما درج میشود.
اهمیت این موضوع زمانی روشن میشود که بدانید تجمع این نمرات میتواند منجر به باطل شدن دائمی گواهینامه شما شود. در واقع پلیس با این روش، رانندگان را مجبور به بازنگری در رفتارهای پرخطر خود میکند. پیشنهاد میشود برای درک بهتر تفاوت جرائم، به مقاله «تفاوت جریمه خودرو و نمره منفی راننده» در سایت استعلام من لینک داده شود.
برای آگاهی از وضعیت سوابق خود، چندین روش رسمی و معتبر وجود دارد. پلیس راهور تلاش کرده است تا با الکترونیکی کردن خدمات، نیاز به مراجعه حضوری را به حداقل برساند. در ادامه، موثرترین روشها را بررسی میکنیم:
استفاده از روش آنلاین به دلیل سرعت بالا و رایگان بودن در اکثر پلتفرمها، بهترین گزینه است. در این بخش مناسب است به آموزش «نحوه ثبتنام در سامانه سخا» برای دسترسی به خدمات پلیس در سایت استعلام من لینک داخلی داده شود.
هر تخلفی نمره منفی ندارد. تنها ۲۰ تخلف که مستقیماً با ایمنی جان انسانها در ارتباط است، مشمول این قانون میشود. در جدول زیر، برخی از رایجترین تخلفات و نمرات مربوط به خودروهای شخصی و عمومی آورده شده است:
| نوع تخلف حادثهساز | نمره منفی (خودرو شخصی) | نمره منفی (خودرو عمومی/سنگین) |
|---|---|---|
| حرکات نمایشی (تکچرخ، لاییکشی) | ۸ | ۱۰ |
| تجاوز از سرعت مجاز (بیش از ۵۰ کیلومتر) | ۱۰ | ۱۵ |
| سبقت غیرمجاز در راههای دوطرفه | ۵ | ۱۰ |
| عبور از چراغ قرمز | ۵ | ۱۰ |
| رانندگی در حالت مستی یا مصرف روانگردان | ۱۰ | ۲۰ |
| استفاده از تلفن همراه (سرعت بالای ۶۰) | ۳ | ۵ |
قانونگذار برای برخورد با رانندگان متخلف، سه مرحله تنبیهی در نظر گرفته است که به شرح زیر است:
این سختگیریها به دلیل اهمیت حفظ امنیت در جادههاست. کارشناسان استعلام من همواره توصیه میکنند پیش از رسیدن به مرز ۳۰ نمره، نسبت به اصلاح رفتارهای ترافیکی خود اقدام کنید.
بسیاری از کاربران میپرسند آیا راهی برای حذف این نمرات وجود دارد؟ پاسخ مثبت است، اما این کار با پول یا پارتی انجام نمیشود، بلکه تنها راه آن «رانندگی قانونمند» است.
طبق قانون، اگر از آخرین تخلف حادثهساز شما ۶ ماه گذشته باشد و در این مدت هیچ تخلف جدیدی مرتکب نشده باشید، تمامی نمرات منفی قبلی شما بهصورت خودکار پاک میشود. در صورتی که گواهینامه شما در مرحله ابطال (مرحله سوم) باشد، این بازه زمانی به یک سال رانندگی پاک تغییر مییابد.
در این رابطه میتوان به مقاله «راهنمای اعتراض به جرائم راهنمایی و رانندگی» در بخش بلاگ استعلام من لینک داد تا کاربران با فرآیندهای اصلاحی آشنا شوند.
مدیریت نمره منفی گواهینامه به معنای مدیریت اعتبار اجتماعی و قانونی شما به عنوان یک راننده است. با استفاده از خدمات سایت استعلام من، میتوانید به راحتی و در فواصل زمانی منظم، وضعیت سوابق خود را چک کنید تا غافلگیر نشوید. به یاد داشته باشید که هدف از این قوانین، نه جریمه کردن، بلکه ایجاد محیطی ایمن برای تمام شهروندان است. رانندگی با آرامش و دقت، نه تنها مانع از ثبت نمره منفی میشود، بلکه هزینههای نگهداری خودرو و خطر حوادث را نیز به شدت کاهش میدهد.
نمره منفی منحصراً برای راننده و روی شماره گواهینامه او ثبت میشود. بنابراین اگر با خودروی شخص دیگری تخلف کنید، نمره منفی به حساب شما نوشته خواهد شد، نه صاحب خودرو.
شما میتوانید با مراجعه به واحدهای رسیدگی به اعتراضات راهنمایی و رانندگی (اجرائیات) در مراکز استانها یا شهرستانها، اعتراض خود را ثبت کنید. کارشناسان پلیس پس از بررسی دوربینها یا گزارش مامور، نظر نهایی را اعلام میکنند.
خیر. جریمه نقدی و نمره منفی دو مبحث کاملاً جداگانه هستند. پرداخت جریمه فقط بدهی مالی خودرو را تسویه میکند، اما نمره منفی تا زمان گذشت دوره پاکی (۶ ماه رانندگی بدون تخلف) در سوابق گواهینامه باقی میماند.
به هیچ وجه. در مدتی که گواهینامه شما در اختیار پلیس است، رانندگی شما «بدون گواهینامه» تلقی شده و در صورت بروز حادثه، بیمه هیچگونه مسئولیتی در قبال پرداخت خسارت نخواهد داشت و مجازاتهای سنگینی در انتظار فرد خواهد بود.